Women In Tea

Women in Tea

In de heuvels van Oeganda, rond Fort Portal en aan de randen van het Bwindi-woud, wordt al tientallen jaren thee geproduceerd. Vrouwen spelen daarin een centrale rol. Zij doen een groot deel van het plukwerk en onderhouden vaak de kleine theetuinen van hun families. Hun bijdrage is onmisbaar, maar vaak hebben ze weinig invloed op de verwerking van hun oogst of de prijs die ervoor geldt.

In 2023 besloten ruim duizend vrouwen dat ze gezamenlijk sterker zouden staan. Ze richtten Women in Tea Uganda op: een vereniging die hun positie in de theesector versterkt, en die laat zien dat in Oeganda ruimte is voor specialty tea.

Een nationale vereniging

De officiële oprichting van Women in Tea Uganda vond plaats in maart 2023. Tijdens de bijeenkomst werd Julian Nyabuhara gekozen als voorzitter. Sindsdien is de vereniging uitgegroeid tot een netwerk van meer dan 1.200 leden, verspreid over 26 districten.

Het doel is om vrouwen in de sector samen te brengen zodat ze hun kennis en ervaringen kunnen delen en meer invloed krijgen op ontwikkelingen in de keten. Door collectief op te treden, hebben de leden meer mogelijkheden om trainingen te volgen, toegang te krijgen tot markten en gezamenlijk op te komen voor hun belangen.

Van bulk naar specialty tea

Oeganda is één van de grotere theeproducenten van Afrika met een jaarlijkse productie van tienduizenden tonnen. Het overgrote deel daarvan bestaat uit zwarte CTC-thee die via de veiling in Mombasa wordt verkocht. Eenmaal daar verdwijnt de thee in blends, waardoor de herkomst nauwelijks traceerbaar is.

Voor kleine boeren en plukkers levert die bulkmarkt doorgaans lage marges op. Women in Tea Uganda wil daar een alternatief tegenover zetten: zelf specialty tea maken. Door kleinschaliger te produceren met aandacht voor kwaliteit, smaak en herkomst, kan thee uit Oeganda zich toch onderscheiden.

Soft Pearl: de eerste eigen thee

Hun eerste specialty tea kreeg de naam Soft Pearl. Voor deze witte thee plukken de vrouwen in de vroege ochtend de jongste bladknoppen. Na de oogst drogen de blaadjes langzaam in zon en schaduw.

Het resultaat is een thee met een verfijnd karakter, die laat zien dat Oeganda meer kan dan alleen bulkproductie. Voor Women in Tea Uganda is Soft Pearl niet alleen een product, maar ook een symbool: het laat zien dat vrouwen in staat zijn eigen theesoorten te ontwikkelen.

Investeren in kennis

De overgang naar specialty tea vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden. De vrouwen krijgen trainingen in theeverwerking, kwaliteitscontrole en het proeven van thee. Daarnaast zijn er programma’s die zich richten op ondernemerschap, verpakking en export.

Partners spelen hierbij een belangrijke rol. Organisaties zoals de International Tea & Coffee Academy en de Tea Growers Academy uit Nederland ondersteunen bij de technische kant van de productie. Andere organisaties, waaronder Solidaridad East and Central Africa, TrustAfrica en Women Win helpen met bredere thema’s zoals gendergelijkheid en toegang tot markten. Ook het Ugandese ministerie van Landbouw en Handel is betrokken.

Sociale en economische impact

De vereniging richt zich niet alleen op economische vooruitgang. Er is ook aandacht voor sociale thema’s. Vrouwen delen ervaringen over hun positie in de gemeenschap, over verdeling van werk en inkomen, en over veiligheid en bescherming tegen discriminatie. Door zich te verenigen, krijgen vrouwen meer zichtbaarheid. Ze kunnen gezamenlijk in gesprek gaan met beleidsmakers en pleiten voor verbeteringen in de sector.

Uitdagingen onderweg

De overgang naar specialty tea verloopt niet vanzelf. Veel leden zijn afhankelijk van inkomsten uit het plukken voor de bulkmarkt. Specialty tea vraagt meer tijd en zorg, en de markt voor dit product moet nog verder worden ontwikkeld. Daarnaast is de infrastructuur een uitdaging. Toegang tot productiefaciliteiten, opslag en exportkanalen is niet altijd vanzelfsprekend. Internationale afnemers moeten bovendien eerst overtuigd raken dat Oeganda in het specialty segment een rol kan spelen.

Ondanks deze obstakels is er vertrouwen. De eerste resultaten, zoals Soft Pearl, tonen de mogelijkheden.

Samenwerking met Tea Kulture

Bij Tea Kulture kiezen we bewust voor samenwerking met Women in Tea Uganda. Hun aanpak sluit aan bij onze overtuiging dat thee niet alleen een product is, maar ook een verhaal van herkomst en van mensen.

De stap die deze vrouwen zetten, van uitsluitend plukken voor de bulkmarkt naar het produceren van eigen specialty tea, laat zien hoe de sector zich kan ontwikkelen. Het houdt meer waarde in Oeganda zelf en geeft vrouwen een sterkere positie in de keten. Dat is precies de richting die wij willen ondersteunen: een eerlijke, transparante en duurzame theeketen.

Onze selectie van Women in Tea

Bij Tea Kulture bieden we verschillende theeën van Women in Tea aan, waaronder Gorilla White, Enjojo Black en Entuha Green.

Gorilla White is een zeldzame witte thee uit de regio Kisoro, waar enkel de fijnste bladknoppen met de hand worden geplukt op 1.600 meter hoogte. De infusie is licht en helder met delicate bloemige en zoete tonen. Enjojo Black komt uit de regio Bushenyi en ondergaat 24 uur verwelking gevolgd door 4 uur oxidatie. De koperrode infusie biedt een zachte, fruitige smaak met tonen van abrikoos en honing. Entuha Green is een ambachtelijke groene thee waarbij de jonge blaadjes met de hand worden geplukt, gerold, geroosterd en gedroogd in de zon. De goudgroene infusie heeft een zoet, fruitig karakter met een zachte, nootachtige nasmaak.

Vooruitblik

Women in Tea Uganda staat aan het begin van haar ontwikkeling. De vereniging is jong, en de eerste specialty thee is pas recent geïntroduceerd. Toch markeert dit een belangrijke verandering. Voor het eerst is er in Oeganda een nationale vereniging van vrouwen in de thee, met een eigen product en een duidelijk programma.

Voor Tea Kulture is dit een verhaal dat we willen delen. Omdat het laat zien hoe een keten rechtvaardiger kan worden ingericht en omdat het de mensen zichtbaar maakt achter de thee die we drinken. Women in Tea Uganda is een beweging die nog zal groeien, maar nu al bewijst dat samenwerking en kennisdeling nieuwe mogelijkheden openen voor vrouwen in de sector.