Lakyrsiew: Kleinschalige Thee uit de Heuvels van Meghalaya

Lakyrsiew

Tussen Assam en Darjeeling, twee van de bekendste theeregio’s ter wereld, ligt een Indiase deelstaat waar bijna niemand aan denkt als het over thee gaat: Meghalaya. De naam betekent "woonplaats van de wolken", een verwijzing naar de moessonregens die het gebied tot één van de natste plekken ter wereld maken.

In de heuvels rond de hoofdstad Shillong ligt Lakyrsiew, een kleinschalige theetuin met een geschiedenis die bijna twee eeuwen terug in de tijd gaat. Maar de eigenlijke aanplant begon pas iets meer dan twintig jaar geleden.

Een rapport in de vergetelheid

De Britse East India Company was in de negentiende eeuw niet alleen een handelsbedrijf, maar ook de drijvende kracht achter de Britse aanwezigheid in India. Het bedrijf stuurde verkenners het hele subcontinent rond, op zoek naar gebieden die geschikt waren voor de productie van thee. Rond 1840 identificeerden ze de heuvels van Meghalaya als veelbelovend gebied: het klimaat en de bodem leken sterk op die van de aangrenzende regio's, Assam en Darjeeling.

In Meghalaya kwam het echter nooit zover. De Khasi, de inheemse bevolkingsgroep van de regio, hanteerden eigen regels over landgebruik en verzetten zich tegen de grootschalige exploitatie door buitenstaanders. De Britten lieten hun plannen voor Meghalaya varen, mede door de afgelegen ligging van het gebied, en investeerden elders. Het rapport van de verkenners raakte in de vergetelheid.

Van Brussel naar Shillong

Het verhaal van Lakyrsiew start in de jaren negentig van de vorige eeuw. Nayantara, een Khasi geboren en getogen in Shillong, en haar Nederlandse man Geert Linnebank, journalist bij persbureau Reuters, hadden elkaar leren kennen in Brussel en bouwden hun leven op in Europa.

Shillong bleef echter een vast onderdeel van hun jaarlijkse vakanties. Nayantara had namelijk een stuk grond geërfd langs de oever van het Umiam-meer, ook wel Barapani-meer genoemd. Bij elk bezoek verdwenen bomen van hun grond: omgehakt, van de helling gerold en afgevoerd. Ook de grenspalen leken telkens te verschuiven. Als ze niets deden, dreigden ze hun eigendom volledig te verliezen.

Toen Geert bij toeval het oude rapport van de Britse theeverkenners tegenkwam, viel alles op zijn plaats. Het stuk grond dat zijn vrouw had geërfd, lag precies in het gebied dat de Britten anderhalve eeuw eerder hadden uitgekozen. Met hulp van Bob Powell-Jones, een ervaren Welshe theeplanter die met zijn Khasi-vrouw in Shillong woonde, begonnen ze rond 2000 een plantage uit te bouwen. De eerste struiken werden in 2002 geplant.

Bouwen vanaf nul

De jaren die volgden, omschrijft Geert Linnebank als een les in geduld. Pas in 2007 werden voldoende theeblaadjes geoogst om een eigen productieruimte te rechtvaardigen: een voormalige koeienstal, omgebouwd tot een microfabriek.

De eerste resultaten waren, naar eigen zeggen, van wisselende kwaliteit. Met hulp van bevriende theekenners werd het proces stap voor stap bijgestuurd en op punt gezet. Zo besloot het gezin in 2012 om een eerste aangeplant veld volledig te rooien en opnieuw te beplanten. Want de eerste opbrengst was dan wel groot, maar de kwaliteit voldeed niet aan hun eigen standaard.

Tussen Assam en Darjeeling

De ligging van Lakyrsiew, op de zuidelijke oever van het Umiam-meer op een hoogte tussen 980 en 1300 meter, zorgt voor een eigen microklimaat: zware moessonregens en tijdens het droge seizoen een beschermende mist die boven het meer hangt.

Geografisch ligt Meghalaya tussen Assam en Darjeeling in de Himalaya-uitlopers. Die ligging is ook terug te vinden in de aroma’s: de infusie combineert het volle karakter van thee uit de laaglanden met de fijnere, meer bloemige aroma’s die je aantreft bij thee uit de hooglanden.

Op het terrein groeien zowel Darjeeling-cultivars als Chinese theestruiken. Meer over hoe cultivars de smaak van thee bepalen, lees je in ons artikel over theecultivars.

Een deel van de struiken stamt af van planten die de voorouders van Nayantara meer dan een eeuw geleden geplant hebben. De grond is rijk aan voedingsstoffen, mede omdat het nooit intensief bewerkt is geweest. Lakyrsiew werkt zonder chemische bestrijdingsmiddelen, en de rijen struiken lopen dwars op de hellingen zodat de bodem niet wegspoelt bij zware regenval.

Klein volume, grote zorg

Lakyrsiew produceert thee in beperkte hoeveelheden, slechts 5.000 kilo per jaar. Sommige afzonderlijke partijen bedragen niet meer dan een paar tientallen kilo’s. Bij de productie van zwarte thee vindt het hele traject, van plukken tot verwerken, plaats binnen de 24 uur. Op die manier bewaren de theeblaadjes hun versheid. Het resultaat is een kopje thee met aroma’s van chocolade, karamel, honing en steenfruit.

Een naam die "ontwaken" betekent

Lakyrsiew betekent "het ontwaken" in het Khasi. De naam verwijst naar de herontdekking van een plan dat anderhalve eeuw moest wachten, én naar het ontwaken van een theeregio die nauwelijks bekendheid heeft. Het meeste werk in de tuin gebeurt nog altijd met de hand en de productie blijft kleinschalig. Toch vindt de thee zijn weg naar gespecialiseerde theehuizen wereldwijd.

Lakyrsiew blijft ook vandaag een familiebedrijf. Inmiddels speelt Boris, de zoon van Nayantara en Geert, een belangrijke rol in het runnen van de tuin, met de hulp van thee-expert Nalin. De werknemers komen allemaal uit de regio Meghalaya en krijgen een eerlijk, leefbaar loon. Als kleinschalige theetuin profiteert Lakyrsiew van vruchtbare grond die nooit onder eeuwenlange, intensieve plantagelandbouw heeft geleden.