Naturalitea: Japanse Thee van een Pionier in Shizuoka

Naturalitea

In de bergen boven Fujieda, in de Japanse prefectuur Shizuoka, produceert de familie Kinezuka al vele generaties thee. In 1976 werkten de meeste theeboeren in deze streek volgens de traditionele landbouwmethodes met gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Op dat moment koos Toshiaki Kinezuka resoluut voor een andere weg wat hem zijn plaats binnen de lokale coöperatie kostte. Maar vandaag runt de familie, met Kazuki en Tamiko Kinezuka aan het roer, één van de bekendste biologische theebedrijven van de regio.

Uitgesloten door de coöperatie

Tot in de jaren 1970 verliep de verkoop van thee in Japan grotendeels via de JA, de Japanse landbouwcoöperatie. Dat systeem liet boeren weinig autonomie: de coöperatie leverde chemicaliën en bepaalde hoeveel van elk gebruikt moest worden. Wie weigerde, riskeerde uitsluiting en verlies van de enige afzetmarkt voor zijn thee. Het woord "biologisch" bestond in die tijd nauwelijks in Japan.

Toshiaki Kinezuka twijfelde aan die aanpak. Uit testen bleek namelijk dat chemische residuen terug te vinden waren in de urine van kinderen uit landbouwgemeenschappen. Hij zag hoe het visbestand in de nabijgelegen rivieren terugliep en hoe vuurvliegjes, ooit talrijk in de streek, langzaam verdwenen. Hij besloot te stoppen met het gebruik van chemicaliën. De coöperatie sloot hem uit.

Een nieuwe start

Zonder toegang tot een afzetkanaal moest Toshiaki alles zelf opnieuw opbouwen: van productiemethode, tot verwerking en afzetmarkt. Het duurde drie jaar voor hij een oogst had die aan zijn eigen kwaliteitseisen voldeed. Samen met nog tien andere families uit de omgeving richtte hij Hito to Nō, Shizen wo Tsunagu Kai op, wat betekent "vereniging die mens, landbouw en natuur verbindt". Het was een samenwerking tussen boeren en consumenten die samen onderzochten hoe thee, rijst en groenten geteeld konden worden zonder chemische middelen.

De kwaliteit van zijn thee sprak na verloop van tijd voor zich. De weerstand waarmee hij eerst te maken kreeg, maakte plaats voor erkenning. In 2021 ontving Toshiaki Kinezuka van de World Green Tea Association een Special Grand Price als erkenning voor 45 jaar biologische landbouw.

Een familiebedrijf vandaag

Bij Naturalitea blijft elke stap, van aanplant tot verkoop, in handen van de familie zelf. Zoon Kazuki neemt de teelt en de eerste verwerking van het blad tot aracha (ruwe thee) voor zijn rekening. Dochter Tamiko is verantwoordelijk voor de eindverwerking, de kwaliteitscontrole en de dagelijkse leiding.

Het bedrijf draagt een certificering onder JAS, de Japanse overheidsnorm voor biologische landbouw. Daarnaast fungeert Naturalitea als coöperatie: het verwerkt theeblaadjes van partnerboeren uit de regio Setoya in zijn eigen fabriek.

Het veld als leefgebied

Voor de familie Kinezuka betekent biologisch telen meer dan het vermijden van verboden producten. Op de theevelden worden geen pesticiden, herbiciden, fungiciden of kunstmest gebruikt. Onkruid verwijderen ze met de hand, maar enkel wanneer het de teelt hindert. De rest blijft staan om zo zijn voedingsstoffen aan de bodem terug te geven.

De bemesting komt van het land zelf. Na de rijstoogst leggen de Kinezuka's de rijststengels tussen de rijen theestruiken. Daar breken ze de hele winter af tot compost, die op zijn beurt vocht en voedingsstoffen vasthoudt tijdens de lente. Aanvullende mulch komt van paardenmest, tuin- en keukenafval en hooi. Roofinsecten zoals spinnen, sprinkhanen en bidsprinkhanen houden plagen onder controle en trekken op hun beurt vogels en reptielen aan, wat de biodiversiteit rond de theevelden versterkt. Mycorrhizaschimmels houden de theestruiken weerbaar tegen ziektes.

Meer dan Yabukita alleen

De meeste Japanse thee komt van één enkele cultivar: Yabukita. Naturalitea werkt met een veel bredere waaier aan cultivars: tien in totaal, verspreid over twaalf velden in de Setoya-bergen. Elke cultivar is geselecteerd voor zijn specifieke eigenschappen: sommige lopen vroeg uit, wat het oogstwerk spreidt over meerdere weken in plaats van enkele dagen. Andere cultivars onderscheiden zich door een sterk bloemig aroma of een zachte umami-diepte.

Naast Yabukita telen ze onder meer Tsuyuhikari en Yamanoibuki, twee vroege cultivars met een fris en zoet karakter, en Fujieda Kaori, een kruising die in Fujieda zelf werd ontwikkeld.

Schaduw en stoom

Voor kabusecha, een premium groene thee, dekken de Kinezuka's begin april enkele velden gedurende twintig dagen af met een schaduwdoek, tot vlak voor de pluk. Die schaduw verhoogt het gehalte aan chlorofyl en L-theanine, het aminozuur dat verantwoordelijk is voor de umami-zoetheid. Het resultaat is een zoetere thee die tussen een gewone sencha en een volwaardige gyokuro zit.

Tijdens het stomen kiest Naturalitea meestal voor de asamushi-methode: licht stomen gedurende dertig à veertig seconden. De theeblaadjes van hoger gelegen gebieden, zoals die van Naturalitea, zijn dunner in vergelijking met blaadjes van lager gelegen gebieden. Dat is het gevolg van koelere temperaturen en minder zonlicht. Die dunnere blaadjes komen het best tot hun recht bij een kortere stoomtijd.

Van aracha tot zwarte thee

Na het stomen volgen meerdere rondes van rollen en drogen tot de thee de vorm van aracha bereikt. Het hele proces, van vers blad tot ruwe thee, duurt ongeveer zes uur.

In de zomer maakt het bedrijf ook zwarte thee onder de naam Setoya Momiji. Bij deze oogst speelt de unka, een kleine cicadel, een belangrijke rol: de beten op het levende blad zetten een oxidatie in gang nog voor de pluk, een fenomeen dat ook bekend is van de Oriental Beauty-oolong uit Taiwan.

Roosteren, malen en de laatste hand

Voor houjicha roostert Naturalitea zowel het lenteblad, voor een fijnere premiumvariant, als herfstblad, voor meer alledaags gebruik. Voor matcha worden de struiken twintig tot dertig dagen overschaduwd tot tencha, waarna traditionele stenen molens het blad tot poeder malen, met een tempo van dertig à veertig gram per uur.

De eindverwerking, shiage, is het werk van Tamiko. Zij sorteert de aracha op grootte, scheidt de steeltjes van het blad en past hi-ire toe: de laatste droog- en vuurbehandeling die het uiteindelijke karakter van elke thee bepaalt. De meeste theeën van Naturalitea zijn blends van aracha uit verschillende velden en oogstdagen, samengesteld om een consistent smaakprofiel te bereiken.

Gemeenschap en gastvrijheid

Naturalitea ontvangt internationale vrijwilligers die meewerken op de theevelden, in de fabriek of bij het composteren. Wie liever kort op bezoek komt, kan een rondleiding op de velden boeken met een proeverij, of overnachten in Tsubaki Tei, een meer dan honderd jaar oud Japans boerenhuis dat de familie liet ombouwen tot gastenverblijf in de bergen van Setoya.

Tea Kulture en Naturalitea

De manier van werken bij Naturalitea sluit nauw aan bij wat Tea Kulture zoekt in zijn partners. Het gaat niet om een label op een verpakking, maar om een theeboer die uitlegt wat zijn keuzes voor de bodem en de omgeving betekenen, en om een familie die elke stap van teelt tot verkoop zelf in handen houdt. Die openheid maakt de herkomst van deze thee volledig traceerbaar.

Door rechtstreeks met Naturalitea samen te werken, krijgt Tea Kulture toegang tot een uniek deel van de Japanse theewereld.